x


Wieś Trościaniec

Wieś ukraińska, w której mieszkało kilka polskich rodzin i kilkanaście żydowskich. 19 września 1939r. w okolicy trościańca maszerujące oddziały 135 KOP zostały zaatakowane przez uzbrojone bandy miejscowych Ukraińców, doktórych przyłaczyli się dezerterzy-Ukraińcy zbiegli poprzedniego dnia z bronią i amunicją ze 135 pułku. We wrześniu 1939r. po odejściu oddziałów polskich, miejscowi Ukraińcy zaczęli mordować uchodźców polskich z zachodnich połaci kraju, łącznie z dziećmi. Spośród miejscowych Polaków zamordowano Jana Chrupałę. Ukrainiec Warion Rudiuk zadenoncjował sowietom gajowego Stefana Przybyłę, którego rozstrzelano w Rożyszczach

W 1942r. policjanci ukraińscy zamordowali Żydów. Liczba ofiar nieznana. W tym samym roku z rąk ukraińskich (policjantów lub chłopów) zginęła 4-osobowa żydowska rodzina Upsztajnów, żyjących od kilku pokoleń w Trościańcu: Mojsze, jego żona Rasel oraz ich dzieci Josef, lat 14 i Miriam, lat 12

W 1943r. Trościaniec był silnym ośrodkiem UPA. W dawnej szkole rolniczej Niemcy zorganizowali szkołę dla policjantów ukraińskich, która w 1943r. faktycznie stała się szkołą podoficerską UPA. Podczas uroczystości przysięgu upowców duchowny prawosławny z Omelna, który ją w szkole celebrował zakończył swe przemówienie słowami: "Wruczaju tobi swiatyj niż. Riż żydiw, lachiw taj bolszewikiw. Sława Ukrajini!" Zgromadzeni odkrzyknęli "Sława na wiki"

12 lipca 1943r. oddział samoobrony z Przebraża zaatakował szkołę podoficerską w Trościańcu w wyniku czego upowcy ponieśli dotkliwe straty. Po stronie polskiej zginął Emeryk Korzeniowski, lat ok.20. Po walce oddział zwołał chłopów ukraińskich i obwieścił im, że byłato akcja przeciw szkole podoficerskiej, a nie ludności cywilnej. Po czym kazał się rozejść.

Na przełomie lipca i sierpnia 1943r. grupa samoobrony z Przebraża dokonała napadu na aptekę ukraińską. Znajdujący się w niej Niemiec i Ukrainiec uciekli na zewnątrz, w wyniku czego doszło do strzelaniny, która z kolei zaalarmowała upowców. Z okolicznych domów posypały się strzały. Mimo to udało się zdobyć leki i opatrunki i pod ostrzałem wycofać z Trościańca. W akcji tej został ranny Tadeusz Cybulski (brat komendata wojskowego Przebraża)

W 1943r. w Trościańcu upowcy zamordowali kilku mieszkających tam Polaków, m.in. Mieczysława Dyczyńskiego, syna Franciszka Rozalii, lat ok.40. Pozostali Polacy zdołali uciec do Przebraża.


Barbara z Wachowskich

All Rights Reserved